Jong theatergeweld

B2 warmt zich op om te spelen

Het is dinsdagmiddag. Als een drenkeling strompel ik de deuren door van DeSingel. Ik laat het Belgische weer achter aan de inkom en loop de gang op het eerste verdiep door. Ik klop op de deur van het repetitielokaal van de tweedejaars Acteren. Hier zal ik enkele namiddagen hun repetities bijwonen in aanloop naar hun laatste toonmoment dit jaar.

De klas van acht, gedomineerd door vrouwen, zit aan tafel. Het is een groot repetitielokaal met zwarte muren en één groot raam dat uitkijkt op een grasveld. De muren zijn beklad met krijten woorden. Hier moet alles ontstaan.

Tekstrepetitie

De klas wordt begeleid door Clara van den Broek, actrice bij het theatercollectief Skagen. Ze zit aan de kop van de tafel en luistert. De jonge acteurs lezen een scène door uit het stuk. Vandaag is het tekstrepetitie. “Saai he”, fluistert Simon me toe. Ik glimlach. De repetitie blijkt uiteindelijk toch niet zo saai en eindigt door grappige interacties al gauw in lachbuien. Nadat de klas de scène gelezen heeft, worden er bedenkingen geformuleerd. Sari merkt op dat er wel heel veel conflict en ruzie in het stuk zit. Simon vraagt zich af hoe hij zijn personage meer kleur kan geven. Er wordt nagedacht, besproken en er worden suggesties gedaan.

Dan wordt er een scène aan tafel gerepeteerd waarvan de tekst al gekend is. “Je hebt nu nog het geluk dat je geen hindernissen hebt, bijvoorbeeld je lichaam waar je iets mee moet doen op scène”, zegt Clara. “Je hoeft nu gewoon te zeggen wat er staat.” De drie meisjes die niet meedoen in deze scène verlaten het lokaal om hun tekst nog wat te blokken. Het overige vijftal begint met de scène te spelen. Clara legt soms even het spel stil en geeft opmerkingen. De scène wordt opnieuw en opnieuw gespeeld. Het is een zoektocht naar de juiste zegging, de juiste interactie en de juiste invulling van een personage. Dat personage is niet alleen een rol, je moet er ook iets van jezelf inleggen. “Zeg de tekst zo authentiek mogelijk, zoals jij het zou zeggen”, zegt Clara. “We blijven de tekst opnieuw doen zodat je hem kan laten indalen.”

De acteurs herhalen de scène enkele keren. Bij de vijfde keer knikt Clara en glimlacht. “We zijn er. Of nee, we zijn er nog niet, dat is wat te vroeg. Maar we komen er.” Een ideaal moment om te pauzeren en de taart aan te snijden die al enkele uren naar de klas zit te lonken.

Andere realiteit

Een week na hun tekstrepetitie kom ik weer binnen vallen, deze keer een stralend zonnetje achterlatend, het donkere repetitielokaal in. De acteurs zitten rond de tafel. Lauranne neemt het woord. Ze heeft een idee voor een enscenering van een bepaalde scène. “Het publiek komt binnen in een gebeuren, het lokaal is verduisterd, alleen kaarsjes zorgen voor een beetje verlichting. Kaarsjes op een taart. Want dat komt ook helemaal in het begin van het stuk: dat mijn personage een pastei heeft gemaakt en dat daarover gesproken wordt. Misschien kunnen we daar dan mee beginnen.” De andere acteurs beginnen te knikken en stellen enkele vragen. “Hebben we dan een echte taart nodig?” vraagt Lauranne. “Theater is een andere realiteit”, antwoordt Clara. “Dus je hoeft die taart niet werkelijk te maken opdat het waar is.” Lauranne knikt. Ondertussen wordt er verder gebrainstormd over decor en attributen. Zotte ideeën worden over tafel gegooid tot en met een sneeuwkanon. Evgenia schijft alle ideeën en regieaanwijzingen ijverig op in een schriftje.

Dan haalt Clara enkele kunstboeken tevoorschijn. Het moet als inspiratiebron dienen voor de sfeer van het stuk of het karakter van de personages. Ze laat de boeken zien en geeft ze door: één met kunstwerken van Michelangelo, één van Pollock en één van Constant Permeke. Een abstract schilderij van Pollock representeert de innerlijke roeringen van het personage van Jonas. Een schilderij met een groot, lomp figuur van Permeke staat voor het voorkomen van het personage van Simon. Ze doorbladeren de pagina’s. Sari praat even met Clara over een film die ze zag voor het stuk. Simon raadt aan om Medea te kijken, dat integraal op Youtube staat, ter inspiratie.

Een zak patatten

Lukas en Simon proberen hun personage vorm te geven. Ze spelen vader en zoon in het stuk. Simon zelf is een slanke, grote, sportieve verschijning maar zijn personage moet plomper en trager worden. “En ik ben een iets snellere en vitalere versie van jou”, zegt Lukas. “Gij zijt echt een zak patatten en ik ben…” “Een zak wortelen?”, probeert Simon. Lukas schudt zijn hoofd. “Een zak ajuinen!”, zegt Simon. “Ja, een zak ajuinen”, roept Lukas instemmend. Tot zover hun metaforische analyse van hun personages.

Jonas komt aandraven met verkleedkleren. Hij heeft een chique groen jasje bij en een vestje met een afschuwelijke print: vlakken in zwart en zilver. “Dat vestje is van mijn mémé geweest. Het heeft lang geduurd voor ze het eindelijk weg smeet”, lacht Jonas. “ Mijn moeder zei nog tegen haar dat ze het moest weg doen, dat dat al lang geen mode meer was en ook nooit meer zou worden. Maar mijn mémé dacht dat ze dat nog wel kon dragen op een feest.” De klas lacht. Jonas oppert om het vestje te gebruiken voor het personage van Verona. Ondertussen heeft Lauranne zich in het groene jasje gehesen. Dat kan op meer bewondering rekenen.

Genoeg ‘gemodeshow’, back to work. Clara geeft hen de opdracht om tegen volgende week een performance rond hun personage te maken. “De performance moet een vormgeving van het personage zijn, een onderzoek. Wie is dit personage? Hoe beweegt hij of zij? Hoe is hij of zij? Je neemt één aspect van je personage, bij Besseminov bijvoorbeeld chantage, en je vergroot dit en maakt het theatraal. Dat is een werk van analyse: één aspect bestuderen en hier een beeld van maken.”

Van 2D naar 3D

Vandaag wordt de tafel verlaten en spelen de acteurs op scène. “Dit is een moeilijke overstap”, waarschuwt Clara “Het is moeilijk om van 2D naar 3D te gaan, van tekst naar podium.” Ze geeft nog enkele tips en dan worden de jonge leeuwen losgelaten in de spelarena.

Eerst warmen ze nog even op om hun tekst te oefenen. Ze lopen kriskras door elkaar in het lokaal en repeteren de tekst van het eerste bedrijf. Sommigen stretchen, andere liggen, nog andere bewegen met hun armen of lopen stevig door. Wanneer de tekst afgerammeld is, is het tijd voor muziek. Die geeft hen energie om daarna in hun spel te stoppen.

Boenkmuziek

Wanneer Julia de kabel voor de muziekboxen gaat halen, leunt de helft van de klas op de vensterbank en kijkt naar buiten. “Daar, uit dat raam”, wijst Clara, “is Benjamin Verdonck ooit gesprongen. Het publiek hun hart stond stil. Maar het bleek trucage te zijn. Ja, hier is al veel gebeurd hoor. In dit lokaal is er ook al eens een deur kapot geslaan toen een klas aan het spelen was.”

Clara zet de muziek op. Door de muziek schalt elektronische boenkmuziek. De klas begint te bewegen en te dansen. Bij de climax in het nummer gaan ze in een kring staan en gooien ze hun armen in de lucht.

Als het nummer stopt, begint de eerste scène. Simon werpt zich op de grond en roept zijn eerste lijn. De personages worden uitvergroot, de acteurs leven zich in. Clara kijkt naar hen en neemt notities.

Papier komt tot leven

Dit is hun eerste repetitie op scène. Er ligt nog niets vast. Alles is mogelijk. De acteurs spelen en improviseren met hun tekst. Na een tijdje legt Clara het spel stil. “Het trok op niet veel. We zijn alles nog aan het improviseren”, verontschuldigt Simon zich.

Clara stelt voor om in kleine groepjes te werken zodat ze gemakkelijker kan inpikken en commentaar geven. Nu wordt er echt gewerkt. Dingen worden uitgeprobeerd en dan vastgelegd of afgevoerd.

De transformatie van papier naar toneel is gigantisch. Het stuk komt tot leven. Al is er nog veel werk tot het toonmoment. De repetities zullen nog een gewroet, gewring en geworstel worden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s